SKONTO Kraków Sp.z o.o

Amortyzacja środków trwałych

 M. Paszek

Środki trwałe wraz z upływem czasu zużywają się. Długość użytkowania środków trwałych jest zależna przede wszystkim od ich przeznaczenia i sposobu, w jaki są wykorzystywane. Na zużycie mają wpływ nie tylko czynniki fizyczne, ale również czynniki ekonomiczne wywołane postępem technicznym. Stopniowe zużywanie się środków trwałych powoduje utratę ich wartości, co wymaga uwzględnienia w ewidencji ich zużycia. Dlatego też, dokonuje się korekty wartości początkowej.

Do obliczenia kwoty amortyzacji służą dwie metody:

·         równomierna (liniowa)

·         nierównomierna (degresywna, progresywna, naturalna)

Najprostszą i najczęściej wykorzystywaną metodą do obliczania amortyzacji środka trwałego jest metoda równomierna, zwana inaczej metodą liniową. Przyjmuje założenie, że środek trwały zużywa się tak samo w każdej jednostce czasu okresu jego gospodarczej przydatności bez względu, czy był wykorzystywany czy nieczynny.

Odpis i likwidacja środków trwałych

 Ewa Kusznierowska

Odpis zamortyzowanego środka trwałego

W momencie gdy wartość środka trwałego zostanie całkowicie zamortyzowana, czyli wliczona w koszty mówimy, że środek trwały został całkowicie umorzony. Wartość umorzenia danego środka trwałego jest wtedy równa jego wartości początkowej. Musimy wtedy „zdjąć środek trwały z ewidencji środków trwałych”. Tzn. dokonujemy jego odpisu. W tym celu po Ma wpisujemy jego wartość na konto środki trwałe, a po Wn na wartość umorzenia.

Na koniec okresu rozliczeniowego wartość tego środka trwałego już nie będzie ujęta w bilansie.

Likwidacji środka trwałego może również wynikać z powodu zniszczenia, zużycia lub nieopłacalności jego dalszej eksploatacji. Wycofanie z używania środka trwałego może być również spowodowane przeznaczeniem tego środka do odsprzedaży lub przekazaniem w formie darowizny.

Likwidacji środka trwałego dokonujemy na podstawie LT

·         LT jest to likwidacja środka trwałego.

Wartość początkową środka trwałego przeznaczonego do likwidacji wpisuje się na konto po stronie Ma (w ten sposób jego wartość księgowa od tej chwili wynosi 0). Po Wn wpisujemy na umorzenie wartość dotychczasowego umorzenia (w ten sposób jego wartość księgowa jego umorzenia od tej chwili wynosi 0). Różnicę zaś wpisujemy w pozostałe koszty operacyjne (po Wn).

W przypadku gdy powodem wycofania z ewidencji księgowej niezamortyzowanego środka trwałego jest nieprzewidziane zdarzenie losowe, różnicę pomiędzy wartością dotychczasowego umorzenia, a jego wartością początkową wpisujemy po Wn w straty nadzwyczajne, w pozostałych przypadkach w pozostałe koszty operacyjne.

Sprzedaż środków trwałych

Transakcja ta wymaga księgowań dwóch operacji gospodarczych:

LT- wyksięgowanie z ewidencji w momencie wydanie środka trwałego kupującemu

Faktura sprzedaży - księgowanie  faktury sprzedaży środka trwałego.

LT księgujemy po Ma na koncie środki trwałe, po Wn umorzenie środków trwałych, różnica zaś w pozostałe koszty operacyjne.

Fakturę sprzedaży księgujemy w rozrachunki z odbiorcami (wartość brutto- powstaje należność) po Wn, a po Ma pozostałe przychody operacyjne (wartość netto z faktury) i rozliczenie vat należnego (wartość vat z faktury).

W przedstawionych przeze mnie testach osobno księguję wartość netto  (rozrachunki z odbiorcami) po Wn i po Ma pozostałe przychody operacyjne. Osobno zaś wartość vat (po Wn rozrachunki z odbiorcami i rozliczenie vat należnego po Ma). Wynika to z faktu, ze nie mam możliwości w edytorze księgowania na trzy konta. Generalnie tak też to można robić. Lepiej jednak księgować jest na trzy konta jednym księgowaniem.

Warto zapamiętać: Koszty związane ze zbyciem środków trwałych, środków trwałych w budowie oraz wartosci niematerialnych i prawnych i nieodpłatnie przekazane przez jednostkę aktywa zaliczamy do pozostałych kosztów operacyjnych. Przychody ze zbycia środków trwałych, środków trwałych w budowie oraz wartości niematerialnych i prawnych oraz darowizny zaliczamy do pozostałych przychodów operacyjnych.

Przedstawiamy księgowanie środków trwałych

Przykłady księgowań na koncie 010

Operacja gospodarcza	Zapis na kontach (Wn/Ma)
OT - Przyjęcie darowizny w postaci środka trwałego.	010 / 845
PK - Ujawnienie środka trwałego	010 / 243

Środki trwałe w ewidencji ksiegowej

Operacja gospodarcza	Zapis na kontach (Wn/Ma)
FV - Faktura za zakupiony środek trwały (podatek nie podlega odliczeniu).	010 / 201
FV - Faktura za zakupiony środek trwały.	010 , 221-2 / 201
FV - Poniesienie kosztu bezpośredniego ulepszenia środka trwałego wpływającego na wzrost wartości użytkowej środka trwałego.	010 , 221-2 / 201
FV - Sprzedaż środka trwałego.	200 / 760 , 221-1
FV - Wystawienie faktury za sprzedany środek trwały.	200 / 760 , 221-1
FV - Zaksięgowanie przychodów ze sprzedaży środka trwałego.	200 / 760 , 221-1
FV - Zakup środta trwałego powyżej 3.500 sprzetu sportowego przez bibliotekę na fakturę przelewową.	010 , 221-2 / 201
FV - Zakupienie samochodu za środki z przyznanego kredytu bankowego.	010 , 221-2 / 130
LT - Likwidacja środka trwałego	070 , 761 / 010
LT - Przyjęto środek trwały do likwidacji (ewidencja pozabilansowa).	091 /
OT - Przyjęto zakupiony środek trwały do użytkowania.	010 / 080
OT - Udziałowiec wyposażył firmę w samochód - aport wniesiony do firmy.	250 / 801
PK - Aktualizacja wartości środka trwałego.	010 / 070 , 804
PK - Miesięczny odpis umorzeniowy środków trwałych.	400 , 500 / 070 , 490
PK - odpis amortyzacyjny środka trwałego, biurowiec.	400 , 550 / 070 , 490
PK - Odpis umorzeniowy środka trwałego, maszyna produkcyjna.	400 , 500 / 070 , 490
PK - Odpisy z tytułu trwałej utraty wartości środków trwałych.	761 / 079
PK - Rozchód sprzedanego wcześniej środka trwałego.	761 , 070 / 010
PK - udziałowiec wnosi środek trwały jako aport.	010 / 801
PK - utrata wartości środka trwałego.	761 / 078
PK - Zaksięgowanie dotychczasowego umorzenia środka trwałego w likwidacji.	070 / 010
PK - Zaksięgowanie różnicy między wartością początkową środka trwałego a jego umorzeniem.	761 / 010
PT - Przekazanie środka trwałego jako darowizny.	761 / 010
PT - Wniesienie aportu do innej spółki w postaci środka trwałego.	030 , 070 / 010

Środki trwałe w budowie w ewidencji księgowej

FV - Faktura VAT za zakupioną działkę.	300 , 221-2 / 201
LT - Przerwanie budowy środka trwałego.	761 / 080
LT - Sprzedaż lub likwidacja środka trwałego w budowie.	761 / 080
OT - Zakończono budowę i przyjęto środek trwały do użytkowania.	010 / 080
PK - Odpisy z tytułu trwałej utraty wartości środków trwałych w budowie.	761 / 079
PK - Wzrost wartości początkowej środka trwałego po zakończeniu budowy.	010 / 080
PK - Zaksięgowanie kosztów usług, robót dotyczących środka trwałego w budowie.	080 / 201
WB - otrzymano dotację na budowę drogi gminnej.	080 / 130
WB - Zapłata odsetek, prowizji od kredytów bankowych za czas budowy środków trwałych.	080 / 130

Leasing finansowy w ewidencji księgowej

FV - Leasingobiorca - wartość środka trwałego przyjętego w leasing finansowy.	010 , 221-2 / 201
PK - Leasingobiorca - amortyzacja środka trwałego przyjętego w leasing.	400 / 070
PK - Leasingobiorca - koszty odsetek z dalszych okresów sprawozdawczych.	751 / 201
PK - Leasingobiorca - koszty odsetek.	641 / 201
PK - Leasingodawca - przychody z odsetek z następnych okresów sprawozdawczych .	845 / 200
PK - Leasingodawca - przychody z odsetek.	200 / 845
PK - Leasingodawca - VAT należny od wartości podanej w umowie.	200 / 221
PK - Leasingodawca - wartość środka trwałego przekazanego w leasing.	200 / 330
WB - Leasingobiorca - zapłata podatku VAT od wartości podanej w umowie.	201 / 130
WB - Leasingodawca - wpływ na rachunek bankowy raty za przekazany w leasing środek trwały.	130 / 200

Kapitały w ewidencji księgowej

Akt notarialny - podwyższenie kapitału podstawowego w związku z przyjęciem nowego udziałowca, który zadeklarował wniesienie wkładów.	250 / 801
WB - nowy udziałowiec wnosi wkłady finansowe oraz aport (wkład niepieniężny np. WNiP lub ŚT).	130 , 010 / 250